Generated by All in One SEO v5.0.1.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # گۆڤاری فرە گۆڤاری فرە ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://frajournal.com/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## بابەتەکان - [تووڕەیی گشت](https://frajournal.com/تووڕەیی-گشت/) - (سۆڵەکانی خۆرهەڵات لە سەردەمی نائومێدیدا) جواد خەلیل "گۆستاڤ لۆبۆن" کە لە یەککاتدا هەم فەیلەسوف بوو، هەمیش مێژوونوس و شارەزاییەکی باشی لە مێژووی کۆنی جیهاندا هەبوو، یەکێکە لە دەگمەنترین ئەو فەیلەسوفانەی کە زۆر بە وردی و چڕیی لەبارەی (تووڕەیی)ەوە دواوە. ئەوانەی خوێنەری نووسینەکانی ئەم فەیلەسوفە مێژوونوسەن، دەزانن (مێژووی شارستانێتی بابل و ئاشور) یەکێکە لە باشترین و - [پۆڕنۆگرافیای هەڵبژاردن](https://frajournal.com/پۆڕنۆگرافیای-هەڵبژاردن/) - نووسین: شارا تاهیر دیوە پۆرنۆگرافییەکەی دیموکراسی کات، کاتی هەڵبژاردنە: هەموو ئەو دروشم و وێنا و کلیپانەی کە رۆژانە دەیبینین و دەیبیستین جا چ لە ڕێی ووروژمی تۆرە کۆمەڵایەتییەکانەوە بێت؛ کە بەلاماندا فیچقە دەکەن و هەراسانمان دەکەن، یان لە ڕێی خۆ سەپاندنی پاڵێوراوەکانەوە بێت بۆ ناو فەزای تایبەتی ئێمە لە ماڵەکانی خۆماندا، یاخود لە سەر شەقام. - [پیوار"غایب"](https://frajournal.com/پیوارغایب/) - غیاب (abscence) ڕۆڵان بارت و: حەمەی مەلا هەر بڕگەیەکی زمانی، غیابی عاشق دەگێڕێتەوە- بەهەر هۆکار و لەهەر ئان وساتێکدابێت- و لەکاری دەخات و ئەو غیابە دەگۆڕێت بۆ میحنەت و دووریی. ١ . زۆر میوزیک و ئاواز و گۆرانی ئەڵمانی هەن، دەربارەی غیابی عاشق. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو وێنە باوە نادۆزینەوە لە چیرۆکی ڤۆرتەردا. هۆکاری ئەوەش ئاسانە: - [ساد هیچ پۆترەیتێکی نییە!](https://frajournal.com/ساد-هیچ-پۆترەیتێکی-نییە/) - ڕۆڵان بارت و: حەمەی مەلا سالۆ، فاشیستەکان دڵخۆش ناکات. لە لایەکی دیکەشەوە، لەو ڕووەوە کە ساد بۆ بەشێک/هەندێک لە ئێمە بووەتە میراتێکی بایەخدار، زۆرێکی دیکە هاوار دەکەن کە: ساد پەیوەندی بە فاشیزمەوە نییە! لەم نێوانەدا کۆمەڵێک ماونەتەوە؛ کە نە فاشیستن و نە لایەنگری سادییەتن، ئەمانە بڕوایەکی دروست و پتەویان هەیە بەوەی کە ساد بە ماندووکەر - [بەهەشت لەنێوان دوو ژندا](https://frajournal.com/بەهەشتلەنێواندووژندا/) - شارا تاهیر ژنۆلۆژی وەک زانستی ناسینی ژن، پێداگری لە سەر ئەوە دەکات کە وێنای ژن کەوتۆتە ژێر خۆل و داروپەردووی مێژوویەکی قووڵی پیاوگەراییەوە، کە تیایدا ڕاستی و حەقیقەتی ژن دیزەبەدەرخۆنە کراوە و ئەوەی هەیە سروشتی ژنی ڕاستەقینە نییە، بەڵکو ئەم ژنەی لە ئێستادا بوونی هەیە زادەی پاچکاری و تێکشاندن و لێسەندنەوەی ڕۆح و هزر و - [كات و بەدواگەڕان و داهێنان](https://frajournal.com/كات-و-بەدواگەڕان-و-داهێنان/) - عەبدولموتەلیب عەبدوڵڵا عەقڵی زمان چ لە زمانی ستاندارد و چ لە زمانی گشتیدا عەقڵێكی رێكخەرە، هەمیشە بە دوای ئەو دەستەواژە و فۆرمەلانەدا دەگەڕێت، كە بۆ بارودۆخەكە شیاو دەكەوێتەوە، ئەوانەی دەلالەت لە زەمەن بە مانا گشتییەكەی و بە كۆی جیاوازییەكانیانەوە دەكەن. بێگومان چەمكی (زەمەن/ كات) هەڵگری كۆمەڵێك ئیشكالییەتی فەلسەفییە، لە فەلسەفەی بوونگەراییدا بوونی مرۆڤ وەك بوونێكی - [مەیلی تەكنۆلۆژیا، مەیلی زمان](https://frajournal.com/مەیلی-تەكنۆلۆژیا،-مەیلی-زمان/) - عەبدولموتەڵیب عەبدوڵڵا ئەمڕۆ مرۆڤ لەنێو بڕێكی زۆری سیستمی پێكگەیاندنی رۆژانەدا گیری خواردووە، كۆمەڵێ‌ رووداو و یەكەی سیمیۆلۆژی وردی رێكخراو و ناڕێكخراو، زمان و نازمانی... رۆلی خۆیان لە ژیانماندا دەگێڕن و دنیابینیمان دیاری دەكەن. لێرەوە ئیتر تێدەگەین بنەمای ژیان لە دنیای پاش حەقیقەت و زیرەكیی دەستكرد لە ریشە میتافیزیكییەكەی پچڕاوە! بەدیوە رۆشنبیرییەكەشیدا، تێدەگەین شاشەی ژیان هەر - [ژیان رۆمان نییە](https://frajournal.com/ژیان-رۆمان-نییە/) - وەزیفەی حەوتەمی زمان یان "كێ رۆڵان بارتی كوشت" خوێندنەوەی عەبدولموتەلیب عەبدوڵڵا زمان هەموو شتێ ناڵێت، جەستە قسان دەكات، شتەكان قسان دەكەن، مێژوو قسان دەكات، توانا فەردی و كۆمەڵایەتییەكان قسان دەكەن، مردن و ژیان بێ پچڕان بە هەزاران جۆر قسان دەكەن، بەڵام زمان هەموو شتێ ناڵێت! لەنێوان زمان و ژیان و سیاسەتكردندا رۆمانی (وەزیفەی حەوتەمی زمان) - [پێشەکییەکی گشتی دەربارەی فکری فرەیی و شیکاریی گوتار](https://frajournal.com/پێشەکییەکی-گشتی-دەربارەی-فکری-فرەیی-و/) - [ژن دەنگێكى ون](https://frajournal.com/ژن-دەنگێكى-ون/) - نووسینى: محەمەد عەبدولكەریم (بەشی یەکەم) وەڵامدانەوەی پرسیاری ژن چییە؟ وەڵامێکی فرەلایەنە. گەر بڵێین ژن مرۆڤە، ئەوە وەڵامێکی گونجاومان دەربارەی تایبەتمەندییەکانی نەداوەتەوە و دامان ماڵیوە لە گشت جۆرە ڕەمزاندنێک، واتە گشت جۆرە دەربڕین و وتراوێک لەسەر ژنمان فڕێداوە. سەرباری ئەوەی ڕوانینی بیرمەندان لە مێژوو، هەروەها گوتار و ئایدۆلۆژیا جیاوازەکان بۆ چەمکی مرۆڤ وەکوو یەک نین. مرۆڤ - [یەکەمینەکان لە مێژوودا](https://frajournal.com/یەکەمینەکان-لە-مێژوودا/) - نووسین: ساموێل نوح کرامەر وه‌رگێڕانی: هێمن عـوسمان عه‌بدوڵڵا به‌شی یه‌ك؛ په‌روه‌رده یه‌كه‌مین قوتابخانه‌كان قوتابخانه‌ی سۆمه‌رییه‌كان ده‌رئه‌نجامی ڕاسته‌وخۆی داهێنان و گه‌شه‌كردنی نووسینی مێخی بوو، ئه‌وه‌ش بووه‌ دیارترین به‌شداریی سۆمه‌ر له‌ شارستانییه‌تدا، یه‌كه‌م به‌ڵگه‌نامه‌ی سۆمه‌ری له‌ شارێك به‌ناوی ئوروک[1] دۆزرایه‌وه‌. زیاتر له‌ هه‌زار تابلۆی گڵینی وێنه‌یی پێكهاتبوون و پارچه‌ یاداشتنامه‌ی كارگێڕی و ئابووری بوون، به‌ڵام له‌ نێویاندا - [کیم: بەڵێنی بەدیهاتنی تەواوەتیی چێژ](https://frajournal.com/کیم-بەڵێنی-بەدیهاتنی-تەواوەتیی-چێژ/) - مەنسوور تەیفووری پاش ئه‌وه‌ی میدیای زاڵ ناچار بوو ڕووی دووربینه‌كانیان به‌ره‌و كۆبانێ بسووڕێنن، ڕۆژی سیانزه‌ی ئۆكتۆبری ٢٠١٤ ڕۆژنامه‌ی لۆ پاریزیه‌ن ڕاپۆرتێكی به‌م سه‌ردێڕه‌وه‌ بڵاو كرده‌وه‌ : ‌” نالین، ئه‌و فه‌ره‌مانده‌یه‌ی به‌ره‌نگاری‌ جیهادییه‌كان ده‌بێته‌وه‌[1] “.‌ ئه‌وه‌‌ یه‌كێك بوو له‌و چه‌ند ڕاپۆرته‌ی له‌سه‌ر فه‌رمانده‌یه‌كی یه‌كینه‌كانی پاراستنی ژن به‌ ناوی نالین عه‌فرین بڵاو ده‌بوونه‌وه‌، كه‌ ئه‌وكات‌‌ بۆ ماوه‌یه‌ك فه‌رمانده‌یی - [شرۆڤەی كتێبى (مینۆن)](https://frajournal.com/شرۆڤەی-كتێبى-مینۆن/) - موحەمەد عەبدولکەریم کورتەناساندنی سوقرات تسلەر و ئەرستۆ، سوقرات بە پێشەکییەک بۆ فەلسەفەی ئەفلاتوون یان کەشفکەری ڕێیەک بەرەو ئایدیاکان دەبینن. بە باوەڕی گروپێکی تر، سوقرات فەیلەسووف نییە، هۆکاری شۆڕشێکی ئەخلاقییە و پێغەمبەرێکە مرۆڤەکان بەرەو زوهد و قەناعەت و ئازادی ڕێنوێنی دەکات، ئەمەش ڕای هاینرش مایەرە. ڕای سێیەم؛ سوقرات هەر ئەو کەسەیە، ئەفلاتوون لە نووسینەکانی خۆیدا بەرجەستەی - [کورتەیەک دەربارەی هێلین سیکسۆ](https://frajournal.com/کورتەیەک-دەربارەی-هێلین-سیکسۆ/) - ئامادەکردنی: فرە هێلین سیکسۆ شاعیر، ئەدیب، ڕۆماننووس، فەیلەسووف، تیۆریزانی ئەدەبی و فێمینیستی پاش-بونیادگەرییە. سیکسۆ و لوس ئیریگارە و کریستێڤا بە فێمینیستانی فەڕەنسی دادەنرێن لەبەر ئەوە نا کە بە ڕەچەڵەک فەڕەنسی بن، بەڵکوو لەبەر ئەوەی لەسەر هەمان ڕێچکەی هەڵوەشاندنەوەی سیستمی لۆگۆس-تەوەرین[1] و ئەوەی لە ١٩٦٠ـەکاندا ژنە فێمینیستەکان لەژێر کاریگەریی ژاک درێدا، ژاک لاکان و میشێل فۆکۆدا - [هێرمۆنۆتیک پەیوەستە بە نووسینی دەقەوە](https://frajournal.com/هێرمۆنۆتیک-پەیوەستە-بە-نووسینی-دەقەو/) - محەمەد عەبدولکەریم شتراوس پێی وایە، فشاری کۆمەڵایەتی هۆکاری ئەوەیە فەیلەسووف بە ئەنقەست باوەڕی ڕاستەقینەی خۆی لەناو کەوڵی لوغز، ئاماژە و هێما ناکۆک و دژبەیەکەکاندا بشارێتەوە، بۆ ئەوەی دوور بێ لە ڕاونان و سزادان. ئەم باوەڕە ڕاستەقینە، ژمارەیەکی کەم توانای درککردنیان هەیە، چونکە ئەم باوەڕانە مەترسیدارن، پێویستە خەڵکی ڕەشۆک زانیارییان دەربارەیان نەبێت. ئەوەی خەڵکانی ڕەشۆک دەیبینن - [لەسەر سفرەی گورگەكان](https://frajournal.com/لەسەر-سفرەی-گورگەكان/) - مەنسور تەیفووری نەورۆزی ٢٠١٦ لە چیای قەرەچۆخ، شەڕڤانێكی یەكینەكانی پاراستنی گەلم بینی. قژ و سمێڵێكی ماشوبرنجی و هەڵنیشتەی زەمەن لەسەر سیمای لە گەنجەكانی دەوروپشتی جوێی دەكردەوە و وای دەكرد سەرنج خێراتر بیگرێت. پیرۆ، فەرماندەی دەستەیەك لە هێزەكان بوو. لە كۆبانێ ببوو. داوام لێ كرد چەند پرسیارێكم وەڵام بداتەوە و بشهێڵێت دەنگی تۆمار بكەم، وەك شایەتییەك - [داستانی گلگامێش/ بەشی نۆیەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-نۆیەم/) - [نیگارشکێنی لە مێژوودا (بەشی یەکەم)](https://frajournal.com/نیگارشکێنی-لە-مێژوودا-بەشی-یەکەم/) - زەردەشت نورەدین بۆ لە ئاوابوونی نیگار لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بدوێین؟ داخۆ لەم سەردەمەدا هیچ نرخێکی هەیە باس لە نیگارشکێنی بکەین؟ ئەی دەکرێت بە جۆرێکی جیاواز لەوەی کە تا ئێستا کراوە، پرسیار لە شکاندنی بتەکان لە لایەن ئیبراهیمەوە بکەین؟ پەیوەندی ئیبراهیم بە نیگارشکێنییەوە، بە نیگاربێزییەوە چییە؟ ئایا پنتێک ماوە لەناو جیهانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، جیهانبینیی ئیبراهیمی فەتحی - [فرەییەكان: گەل](https://frajournal.com/فرەییەكان-گەل/) - نووسین: هاوار محەمەد گەل، میللەت، قەوم، كۆمەڵانى خەڵك، هەر هەموو كۆمەڵێك زاراوەى نێو فەرهەنگى سیاسى و ئەدەبیى ئێمەن، زۆرجار بێ هیچ جیاكارییەك بۆ ئاماژەدان بە وشەیەك لە زمانى كوردیدا كەمێك بێلایەنتر كە "خەڵك"ـە، بەكار دەهێنرێن. وشەى دووەم و سێیەمیان لە زمانى عەرەبییەوە هاتوونەتە نێو ئەدەبیاتى كوردییەوە و خۆشیان بەراورد بە وشەیەكى ترى وەکوو "الشعب"ى عەرەبى، - [داستانی گلگامێش/ بەشی هەشتەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-هەشتەم/) - [داستانی گلگامێش/ بەشی حەوتەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-حەوتەم/) - [پوختەیەک دەربارەی لوس ئیریگارە](https://frajournal.com/پوختەیەک-دەربارەی-لوس-ئیریگارە/) - ئامادەکردن و نووسین: گۆڤاری فرە ئیریگارە، فەیلەسووف و دەروونشیکاری فەڕەنسی زیاتر لەڕێی ڕەخنەکانی لەمەڕ پێناسەکردنی مێینەیەتی فرۆیدیی و لاکانی دەناسرێتەوە و هەروەها بە بیرسای ئیتیکی جیاوازییە بناغەییەکانی ڕەگەزەکان و بیناکردنی کولتوورێک تێیدا سەرجەم جیاوازی و فرەییەکان بە جیاوازییە بناغەییەکانی ڕەگەزەکانەوە پێکەوە هەبن. جیاوازییە بناغەییەکانی ڕەگەزەکان پرسێکی گرنگی فێمینیزمی فەڕەنسییە کە دەخوازێت لەبری سڕینەوەی جیاوازی هەر - [سروشتی زانست و توێژینەوەی زانستی](https://frajournal.com/سروشتی-زانست-و-توێژینەوەی-زانستی/) - کارڵ یاسپەرز وەرگێڕان: محەمەد نورەدین پێشەکی زانکۆ کۆمەڵگەیەک لە توێژەر و خوێندکارە کە سەرقاڵی گەڕانن بەدوای ڕاستییەکاندا. کۆمەڵگەیەک کە کاروباری خۆی بەڕێوە دەبات بەبێ گوێدانە ئەوەی کە ئایا کەرەستە و پێداویستییەکانی لە وەقفەکان یان مافی خاوەندارێتیی پێشوەختە یان حکومەت وەردەگرێت، یان مۆڵەتی جێبەجێکردن لە مۆڵەتنامەی پاپا یان فەرمانی شاهانە یاخود حکومەت وەردەگرێت. لە هەر حاڵەتێکدا - [داستانی گلگامێش/ بەشی شەشەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-شەشەم/) - [چاوپێکەوتنێکی تایبەت لەگەڵ لوس ئیریگارە](https://frajournal.com/چاوپێکەوتنێکی-تایبەت-لەگەڵ-لوس-ئیریگ/) - وەرگێڕان: دییە ڕوها لەڕێی ئەو پرسیارانەی خوارەوە هەوڵمان داوە دیالۆگێکیی فەلسەفیی بەپێز لەگەڵ لوس ئیریگارەدا بکەین، کە یەکێکە لە ناودارترین فەیلەسووفە فەڕەنسییەکانی سەردەمەکەمان، ئیریگارە زیاتر لەڕێی ڕەخنەکردنی کەسایەتییە ناودارەکانی[1] نەریتی دەروونشیکاری و فەلسەفەی ڕۆژئاوا ناوی دەرکردووە، بە تایبەت لە بەرهەمەکانیدا: «زێپشکنەر[2]ی ژنەکەی تر» و «ئەو ڕەگەزەی یەک/ڕەگەز نییە[3].» هەروەها بە فەلسەفە و ئیتیکی جیاوازییە بناغەییەکانی - [داستانی گلگامێش/ بەشی پێنجەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-پێنجەم/) - داستانی گلگامێش/ بەشی پێنجەم - [داستانی گلگامێش/ بەشی چوارەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-چوارەم/) - [داستانی گلگامێش/ بەشی سێیەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-سێیەم/) - داستانی گلگامێش/ بەشی سێیەم - [داستانی گلگامێش/ بەشی دووەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-دووەم/) - داستانی گلگامێش/ بەشی دووەم - [داستانی گلگامێش/ بەشی یەکەم](https://frajournal.com/داستانی-گلگامێش-بەشی-یەکەم/) - داستانی گلگامێش/ بەشی یەکەم - [مێشکی ئاسایی، فەلسەفە کون دەکات](https://frajournal.com/مێشکی-ئاسایی،-فەلسەفە-کون-دەکات/) - نووسینی: موحەمەد عەبدولکەریم زۆر جار لێرەولەوێ دەربارەی قورسیی فەلسەفە دەبیستین، ئایا ئەمە باوەڕێکی ڕاستە؟ گوایە فەلسەفە قورسە و ژمارەیەکی کەم لە مرۆڤی تایبەت نەبێت، تێی ناگەن؟ ئایا هەر فەلسەفەیە ئێمە لێی تێناگەین، یاخود بوارەکانی تریش؟ ئایا تەنها ئەقڵە باڵاکانن دەتوانن لێی تێبگەن؟ گەر فەلسەفە بوارێکی هێندە قورس بێت پێویستە چۆن مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. ئاماژەکردن بۆ - [لەدایکبوونی ئێستاتیکای مۆدێرن](https://frajournal.com/لەدایکبوونی-ئێستاتیکای-مۆدێرن/) - تزڤێتان تۆدۆرۆڤ وەرگێڕان: زەردەشت نورەدین ئەو تیۆرەی کە پێی وایە ئەدەب لەگەڵ جیهاندا ناڕواتە ناو پەیوەندییەکی مانادارەوە، لە دەرئەنجامدا پابەند نابێت بەوەی دەربارەی جیهان بە ئێمەی دەڵێت؛ نە داهێنراوی ئوستازەکانی ئەمڕۆی ئەدەبە و نە دەستکەوتی نوێگەرانەی بونیادگەراکان. ئەم تیۆرە مێژووییەکی درێژ و ئاڵۆزی هەیە، ڕێک تەریب بە مێژووی دەرکەوتنی مۆدێرنیتە. بۆ باشتر تێگەیشتن لەم تیۆرە - [کێشەکانی ڕوانینی ئەدەبی کوردی](https://frajournal.com/کێشەکانی-ڕوانینی-ئەدەبی-کوردی/) - زەردەشت نورەدین تزڤێتان تۆدۆرۆڤ لە کتێبی «ئەدەب لە مەترسیدا» لە پاژی «سەرتر لە خوێندگە» باس لە ڕەوشی خوێندنی ئەدەب لە خوێندنگە و زانکۆکانی فەڕەنسادا دەکات و ڕەخنە و سەرنجەکانی لەو بارەوە دەخاتە ڕوو.[1] ڕەخنەکانی لە خوێندنی ئەدەب لە ناوەندی، ئامادەیی و زانکۆکانی فەڕەنسا تەواو جددی و بەجێن، هەروەها پێشنیارەکانی خۆی بۆ جێگرتنەوەی ئەو بەرنامە بێکەڵک - [کوردەکانی سووریا لە جوگرافیای ڕامیاریی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا بوون بە جێگای بایەخ؛ لەبەر ئەم هۆکارە](https://frajournal.com/کوردەکانی-سووریا-لە-جوگرافیای-ڕامیار/) - نووسەر: کامەران مەتین وەرگێڕان: سیما ئاکۆ دواجار پلانە هەڵسووڕێنەرە جەنگییەکانی ترەمپ لە دژی کۆمەڵەی ناوبراو بە دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) ڕوون بوونەوە. هەروەها وا دیارە حوکوومەتە تازەلاوەکەی بڕیاری داوە کە یەکەم جار کێ وەک هاوپەیمانێک بۆ خۆی هەڵببژێرێت: کوردەکانی سووریا. لە ٢٤ی شوباتدا، فەرماندەی سەرەکیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، ژەنەراڵ جۆزێف ڤۆتێل، سەردانی شارێکی - [لە نێوان چیرۆک و حەقیقەتدا](https://frajournal.com/لە-نێوان-چیرۆک-و-حەقیقەتدا-2/) - ژان-لوک نانسی هاوار محەمەد كردوویە بە كوردى ڕۆژێک لە ڕۆژان خوداکان کشانەوە. لە خۆیانەوە لە یەزدانێتییەکەیان پاشەکشەیان کرد، با بڵێین لە حزوورەکەیان کشانەوە. ئەوەی لێیان بەجێما هەر ئەوەیە کە لە حزوورێک دەمێنێتەوە وەختێک غیاب دەبێت: واتە ئەوەی لێیان مایەوە تەنیا ئەوەیە کە دەتوانین دەربارەیان بیڵێین. ئەوەی دەتوانین دەربارەی ئەوان بیڵێین، هەر ئەوەیە کە لێیان ماوەتەوە - [لە ئوستوورەناسییەوە بۆ فەلسەفە](https://frajournal.com/لە-ئوستوورەناسییەوە-بۆ-فەلسەفە/) - ژیل دۆڵۆز وەرگێڕان: حەمەی مەلا ئەزموونگەراکان ڕاست دەڵێن: ئەوەی ئێمە بەدیی دەهێنین و پراکتیزەی دەکەین، ئامانجە سروشتییەکانن. بەڵام ڕەنگە ڕەفتار لایەنی دیکەیشی هەبێت. ئایا دەکرێت ڕەفتارەکان ئامانجگەلێکیان هەبێت کە لە نائاگاییدا بەدی بهێنرێن؟ ١-١. ئامانجە سروشتییەکان و ئەرکە ناکۆتاکان لە لایەکەوە مرۆڤ دەتوانێت ئامانجە سروشتییەکان بەدی بهێنێت، بەڵام لە هەمان کاتدا، ئایا خۆبەخۆ لەگەڵ بەمرۆڤبوونیدا - [کەوتنی فرەیی](https://frajournal.com/کەوتنی-فرەیی/) - زەردەشت نورەدین نیچە بۆ ڕەخنەی کولتووری ئەفلاتوونی-مەسیحی، دەگەڕێتەوە بۆ کولتووری یۆنان و لە هەناوی ئەو کولتوورەوە دوو فیگەری ئوستوورەیی-هونەری دەهێنێتەوە و دەیکات بە گژیاندا، بە ناوەکانی دیۆنیسۆس و ئاپۆلۆن. ڕای زاڵی ئوستوورەناسی لەبارەی زاگەی ئەو دوو خوا یوناییە، ئەوەیە کە لە بنەڕەتدا یۆنانی نین و لە ڕۆژئاوای میزۆپۆتامیای ژوورووەوە بۆ یۆنان پەڕیونەتەوە. لانیکەم بە سیما، - [سەرتر لە خوێندنگە](https://frajournal.com/سەرتر-لە-خوێندنگە/) - نووسین: تزڤێتان تۆدۆرۆف وەرگێڕان: زەردەشت نورەین چی بەسەر وتنەوەی ئەدەب لە قوتابخانەکاندا هاتووە؟ وەڵامە سادەکەی بەم جۆرەیە: وتنەوەی ئەدەب لە خوێندنگەکاندا، ڕەنگدانەوەی ئەو گۆڕانکاریانەیە کە لە خوێندنی باڵادا ڕوویان داوە. ئەگەر زۆربەی مامۆستاکانی ئەدەبی فەرەنسا ئەم ڕوانگە نوێیەی وانەوتنەوەیان هەڵبژاردووە، لەبەر ئەوەیە کە لێکۆڵینەوە ئەدەبییەکان لە زانکۆکاندا گۆڕانیان بەسەردا هاتووە و ئاسایی ئەم مامۆستایانە خوێندکاری - [بازنه‌ی نه‌زۆك: ماشینی كه‌مپ-ده‌وڵه‌ت له‌ غه‌ززه‌](https://frajournal.com/بازنهی-نهزۆك-ماشینی-كهمپ-دهوڵه/) - نووسین: مەنسوور تەیفووری ڕوانینێك كه‌ ‌له‌ مێژوودا به‌دوای‌ دابڕانه‌كاندا بگه‌ڕێت، له‌ پێشدا ئاماده‌یی جۆرێك دووباره‌بوونه‌وه‌ یان مۆدێلی له‌ مێژوودا به‌ گریمانە گرتووه‌؛ مۆدێل یان پارادایمگه‌لێك،‌ كه‌ وێڕای ده‌ركه‌وته‌ی جیاواز، قابیلی ناسینه‌وه‌ن و خۆشیان ڕێگه‌ به‌ ماناداریی ڕووداوه‌ مێژووییه‌ به‌ ڕواڵه‌ت لێكدووره‌كان ده‌ده‌ن. فرۆید له‌ كتێبی تەوتەم و تابوودا به‌‌ جۆرێك خه‌ریكی گه‌ڕانه‌ بۆ ئه‌گه‌ری بوونی - [کۆتەڵی شۆڕەژن](https://frajournal.com/کۆتەڵی-شۆڕەژن/) - کۆتەڵی شۆڕەژن یەک لە گرنگترین کۆتەڵەکانە کە دەکرێ زۆر شتمان لەبارەی کولتووری کورد و تێڕوانینی لەمەڕ پێگەی جەستەی ژن پێ بڵێت. لەم ڤیدیۆیەدا، زیاتر لەبارەی کۆتەڵی شۆڕەژن و مێژووەکەیەوە بزانن. - [دەربارەی ئایدیای زانکۆ](https://frajournal.com/دەربارەی-ئایدیای-زانکۆ/) - کارل یاسپەرز وەرگێڕان: محەمەد نورەدین تێبینی سەرنووسەری ئینگلیزی کارل یاسپەرز ئایدیای زانکۆی لە کۆتایی دیکتاتۆرییەتی هیتلەر و دوای شکستی ئەڵمانیا لە جەنگی جیهانی دووەمدا نووسی، دوای ئەوەی خراپترین کارەساتە دەرەکی و ناوخۆییەکان بەسەر زانکۆکانی ئەڵمانیادا هاتن. وێرانکارییە دەرەکییەکان لەنێو شارەکانی ئەڵمانیادا بەدی دەکران. سەرەڕای ئەوەی وێرانکارییە ناوخۆییەکان کەمتر دەردەکەوتن، بەڵام خراپتر بوون. دەتتوانی ئەم وێرانکارییە - [ڕانــان بـــۆ کـتـێـبـی (ئینانا، شاخاتوونی ژن ژیان ئازادی)](https://frajournal.com/ڕانــان-بـــۆ-کـتـێـبـی-ئینانا،-شاخا/) - دەقی «ئینانا شاخاتوونی ئاسمان و زەوی؛ سەربوردە و سترانەکانی لە سۆمەر» بەرهەمی دوو پسۆڕی دێرین و نوێیە بە ناوەکانی ساموێل کرامەر و دایانە وڵکشتاین کە بە ڕیزبەند سۆمەرناس و فۆلکۆرناسی مۆدێرنن. دایانە خۆی سۆراخی مێخواکانی مانگی کردووە و لە دوای گەڕانی زۆر بەناو زۆر مێخوادا، ڕێی لە کارەکانی ساموێل هەڵدەکەوێت و بە ڕێکەوت ئینانا دەناسێت - [لە خۆڵەمێشی فریشتەوە: میراتی قەدەغەکراوی گەلی دەرکراو](https://frajournal.com/لە-خۆڵەمێشی-فریشتەوە-میراتی-قەدەغەکر/) - نووسینی: ئەندرو کۆڵنس پوختە و وەرگێڕان: ماریا سامی ئەندرو لە سەرەتای پەرتووکەکەیدا دەنووسێت: ''ئەو پەرتووکە پێشکەشە بە خەڵکی کوردستان، پارێزەرانی لانکەی شارستانییەت. ئومێدەوارم لە کۆتاییدا ئاشتی و سەربەخۆیی کە شایستەتانە، بەدەست بهێنن.'' لە پەرتووکی پیرۆزدا (پەیمانی کۆن) په‌یدابوون- به‌شی 6: 1-4 : «خودا ئاوی لافاو به‌سه‌ر زه‌ویدا ده‌هێنێت (1). كاتێك مرۆڤ ده‌ستیان به‌ زیادبوون كرد - [کەوتنی فرەیی/ نووسین: زەردەشت نورەدین](https://frajournal.com/کەوتنی-فرەیی-نووسین-زەردەشت-نورەدین/) - [ئیرۆتیزم له‌نێوان جه‌سته‌ و واتادا](https://frajournal.com/ئیرۆتیزم-لهنێوان-جهسته-و-واتادا/) - ژولیا كریستیڤا هاوار محه‌مه‌د كردوویە بە كوردى بۆچی كه‌نیسه‌ی كاتۆلیكی هاوسه‌رگیری له‌ ڕاهیبه‌كان قه‌ده‌غه‌ ده‌كات؟ بۆچی هه‌ندێك ته‌وژمی ئیسلامی، حیجاب له‌سه‌ر ژنان فه‌رز ده‌كه‌ن؟ چۆن ده‌توانین ئه‌م هه‌موو ترسه‌ له‌ ئاره‌زوو و ئه‌م هه‌موو نكوڵیكردنه‌ له‌ جه‌سته‌ ته‌فسیر بكه‌ین؟ ئایا خودا دژ به‌ سێكسه‌؟ خودایی ناكۆكه‌ له‌گه‌ڵ جه‌سته‌ییدا؟ ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ به‌هێزه‌ دۆگماییه‌ كامه‌یه‌ كه‌ ده‌رباره‌ی - [دەستگرتن بە گەمژەییەوە](https://frajournal.com/دەستگرتن-بە-گەمژەییەوە-2/) - نووسین: محەمەد عەبدولکەریم - [سەرەتایەك دەربارەى فـیكرى فرەخوازى](https://frajournal.com/سەرەتایەك-دەربارەى-فـیكرى-فرەخوازى/) - هـاوار محـەمەد ( 1 ) بە لەبەرچاوگرتنى مشتومڕە فیكرییە هاوچەرخەكان لە نیوەى دووەمى سەدەى بیستەوە تاوەكوو ئێستا، دەتوانین فەلسەفە بەسەر دوو مۆدێلى بیركردنەوەدا پۆلێن بكەین: مۆدێلى تاكخوازى و مۆدێلى فرەخوازی. لە ئەفلاتووندا ئەم دوو مۆدێلە هەن، یەكەمیان ئایدیا دەینوێنێتەوە و دووەمیان زڕەوێنەكان. دواتر ئەفلاتوونیزم زڕەوێنەكان لە بەرژەوەندیی ئایدیا تاكەكان سەركوت دەكات. فیكرى نوێى فەڕەنسى، هەوڵێكە - [ڕانان بۆ كتێبى (سەراب)](https://frajournal.com/ڕانان-بۆ-كتێبى-سەراب/) - مانگى ڕابردوو كتێبى "سەراب" بەرهەمى نووسەر و وەرگێڕ "هاوار محەمەد"، لە دووتوێى 322 لاپەڕەدا، لە ڕێوڕەسمێكدا لە لایەن "ڕێكخراوى ئازادبوون"ـەوە بڵاوكرایەوە. ناونیشانى لاوەكیى كتێبەكە "وەهم لە فەلسەفە و ئەدەبیاتدا"یە كە ئەمەیش لەوێوە هاتووە نووسەر لەبرى چەمكى "حەقیقەت"ى نێو مێژووى فەلسەفە، چەمكى "وەهم" دەكات بە بابەتى لێكۆڵینەوە. ئایا وەهم چەمكێكە لەنێو فەلسەفەدا یان چەمكێكە لە دەرەوە - [چەند سەرنجێک لەسەر پێشانگای ''فیگەراتیڤ ئارت''](https://frajournal.com/چەند-سەرنجێک-لەسەر-پێشانگای-فیگەراتی/) - نووسین: زەردەشت نورەدین بۆ ئەوەی سەرنجەکانم لەسەر پێشانگای ''فیگەراتیڤ ئارت'' بخەمە ڕوو، پێویستم بە پێشەکییەکی کورتی تیۆرییە، کە چوارچێوەی گشتی بۆ سەرنجەکانم بەردەست بکات، تاوەکوو دواجار خوێنەران لە میانەی ئەو چەمکناسییە[1] هونەرییەی لەناو تیۆرێکی دیاریکراودا دەیخەمە ڕوو، لە حوکم، بانگەشە و ڕوونکردنەوەکانم تێبگەن. بۆ ئەم ئەرکەش بە پێویستی دەزانم لە هەندێ پێناسەی سەرەتاییەوە دەست پێ - [دەستگرتن بە گەمژەییەوە](https://frajournal.com/دەستگرتن-بە-گەمژەییەوە/) - موحەمەد عەبدولکەریم زۆر جار کاتێک ناوی شێرکۆ بێکەس دەبیستین لە دنیای ڕۆشنبیریی ئێمەدا، بە دڵنیاییەوە کۆمەڵێک تەفسیری جۆراوجۆرمان لا دروست دەبێت. هەندێک جار وەک "شاعیری نەتەوەپەرست، نیشتیمانی، شاعیری ژن، شاعیری بۆنەکان و شاعیرێک بۆ پێدا هەڵدانی کەسایەتییەکان تەماشای دەکەین." بە بۆچوونی من هەموو ئەم ڕووانینانە ڕاستن، چونکە شێرکۆ زیاد لە چەند شیعرێکی دەربارەیان هەیە و - [کۆنترۆڵ و صەیروورە](https://frajournal.com/کۆنترۆڵ-و-صەیروورە/) - کۆنترۆڵ و صەیروورە وەرگێڕان: زەردەشت نورەدین، هاوار محەمەد - [زێدەبینراوێتیی پارتیزانی قارەمان و سێلبرێتیی دژەقارەمان؛ نەبینراوێتیی ژنانی ئاسایی](https://frajournal.com/زێدەبینراوێتیی-پارتیزانی-قارەمان-و-س/) - زێدەبینراوێتیی پارتیزانی قارەمان و سێلبرێتیی دژەقارەمان؛ نەبینراوێتیی ژنانی ئاسایی نووسین: سۆمەیە ڕۆستەمپوور - [چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ میكاییل لۆڤی](https://frajournal.com/چاوپێكهوتن-لهگهڵ-میكاییل-لۆڤی/) - سازدان: مەنسوور تەیفووری (تایبەت بـە گـۆڤــــاری فـــرە) «هه‌ڵچوون و خــرۆش پێویسته‌، به‌ڵام ڕێكخستن و سیاســه‌تیش‌» پێشه‌كی: میكاییل لۆڤی، فەیلەسووف و كۆمه‌ڵناس، تێزی دكتۆراكه‌ی ساڵی ١٩٦٤ به‌ ناونیشانی تیۆری شۆڕش لای ماركسی گه‌نج به‌ سه‌رپه‌رشتی لووسیه‌ن گۆڵدمه‌نی كۆمه‌ڵناسی ماركسیست نووسیوه‌ و دوایین ساڵانی وانه‌وتنه‌وه‌ی له‌ قوتابخانه‌ی خوێندنی باڵای زانسته‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بوو له‌ پاریس‌. به‌ بنه‌چه‌ جووە، - [تێگەیشتنێکی نوێ لەمەڕ مێژووی مرۆڤایەتی و ڕیشەی نایەکسانی](https://frajournal.com/تێگەیشتنێکی-نوێ-لەمەڕ-مێژووی-مرۆڤایە/) - دەیڤید وێنگرو ئامادەکردنی: گۆڤاری فرە وەرگێڕان: دەشتی مەحمود - [گرفتەکانی مێژوونووسیی کوردی](https://frajournal.com/گرفتەکانی-مێژوونووسیی-کوردی/) - نووسینی مێهرداد ئێزەدی وەرگێڕان: دەشتی مەحمود کۆکردنەوە و ڕێکخستنی مێژووی کورد ئەرکێکە و کاتێکی زۆر دەخایەنێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی دڵخۆشییه،‌ ئه‌مه‌یه‌ كه‌ هۆکاری قورسی ئه‌م ئه‌ركه ‌نه‌ك نه‌بوونی سه‌رچاوه‌، به‌ڵكوو قەبارەی زۆری سەرچاوە سەرەکییەکانە. مادام کوردستان له‌ دڵی جوگرافیای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی مەزندا هه‌ڵكه‌وتووه‌ و بەشێکی زۆری سەرچاوە سروشتی و مرۆییەکانی ئه‌م ناو‌چه‌یه‌ لەخۆ دەگرێت، باوانی - [سەروتاری گۆڤاری فرە](https://frajournal.com/سەروتاری-گۆڤاری-فرە/) - سەروتاری گۆڤاری فرە - [فیگەری ژمارە ١ ( مێخە گڵینەی هۆری)](https://frajournal.com/فیگەری-ژمارە-١-مێخە-گڵینەی-هۆری/) - مێخەگڵینە[1] یان گوڵمێخی بناغەی هۆری[2] کە بە شێرەکانی ئورکێشیش ناسراوە، دوو مێخەگڵینەی مسیین کە لە شێوە شێردان و لە شاری ئورکێشی هۆرییەکان (گردی مۆزان)ـی ڕۆژئاوای کوردستان دۆزراونەتەوە. بەپێی ئەو نووسراوەی لەسەر یەکێک لە مێخەگڵینەکان هەڵکۆڵراوە، لە بناغەی پەرستگای نێرگڵ لە شاری ئورکێش دفن کراوە کە تایبەت بووە بە پەرستنی نێرگڵی خوای بنجیهان، یاخود خوای کێوەکان - [بیركردنه‌وه‌ له‌ بزووتنه‌وه‌ی ژینا](https://frajournal.com/بیركردنهوه-له-بزووتنهوهی-ژین/) - نـــووسین: ژانـێـت بــیــیـــــه‌ل ڕاسپاردن و وەرگیڕان: شیلان فواد (تایبەت بە گۆڤاری فرە) مانگی سێپته‌مبەری ٢٠٢٢، ژینا ئه‌مینی، ژنێكی كورد، له‌ گرتووخانه‌ی «پۆلیسی ئه‌خلاق»ی ئێراندا كوژرا. مردنی ئه‌و گڕێك بوو به‌ر گڕاڵك كه‌وت و ئاگره‌كه‌ تەشەنەی سەند. خه‌ڵك له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان و هه‌موو ئێران هاتنه‌ سه‌ر جاده‌كان و درووشمی كوردیی «ژن، ژیان، ئازادی»یان وته‌وه. ناڕه‌زایه‌تییه‌كه‌یان سه‌رسووڕمانی - [پڕۆژەی تاسان](https://frajournal.com/پڕۆژەی-تاسان/) - [فرە چییە؟](https://frajournal.com/فرە-چییە؟/) - [بوون بە ژن](https://frajournal.com/بوون-بە-ژن/) - چاوپێکەوتنی گیلیان هۆی لەگەڵ لوس ئیریگارە وەرگێڕانی: حەمەی مەلا بەنەفشە ڕێنجی: ئەم گفتوگۆیەی خوارەوە پێشەکییەکە بۆ بیرکردنەوەی لوس ئیریگاری (Luce Irigary). ئیریگاری، لە ساڵی ١٩٣٢ لە بەلجیکا لەدایک بووە، فەیلەسووف، زمانزان و تیۆریستێکی دیاری بواری ژنانە. هەروەها بەرهەمەکانی بریتین لە نووسینەکانی دەربارەی دەروونشیکاری و کۆمەڵناسی. ڕیپۆرتەرەکە، گیلیان هۆی (Gillian Howie)، کە لەم دواییانەدا و لە - [(گەڕانەوە بۆ ئینانا و ژینالۆژیای فرەیی)](https://frajournal.com/گەڕانەوە-بۆ-ئینانا-و-ژینالۆژیای-فرەیی/) - گۆڤاری فرە بە هاوبەشیی ڕێکخراوی ئازادبوون، کۆڕێکی بۆ نووسەر و وەرگێڕ (حەمەی مەلا) بە ناونیشانی (گەڕانەوە بۆ ئینانا و ژینالۆژیای فرەیی) ساز دا. ## پەڕەکان - [پەیوەندی](https://frajournal.com/contact-2/) - ژ.م : ٠٧٧٠٢٥٧٢٢٧٧ ئیـمەیـڵ: Frajournal@gmail.com ئـیــنـســتـاگــرام: _Frajournal تەلەگرام: https://t.me/frajournal7 - [ گۆڤاری فرە بڵاو کردنەوەی کتێبی ئینانا](https://frajournal.com/گۆڤاری-فرە-بڵاو-کردنەوەی-کتێبی-ئینان/) - [Home](https://frajournal.com/home/) - Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur laoreet cursus volutpat. Aliquam sit amet ligula et justo tincidunt laoreet non vitae lorem. Aliquam porttitor tellus enim, eget commodo augue porta ut. Maecenas lobortis ligula vel tellus sagittis ullamcorper. Vestibulum pellentesque cursus risus, in ultrices odio. Morbi dui metus, fringilla quis urna vitae, fringilla tristique ## هاوپۆلەکان - [نووسین](https://frajournal.com/category/نووسین/) - بەشی نووسین - [وەرگێڕان](https://frajournal.com/category/وەرگێڕان/) - بەشی وەرگێڕان - [چاوپێکەوتن](https://frajournal.com/category/چاوپێکەوتن/) - بەشی چاوپێکەوتن - [کتێب](https://frajournal.com/category/کتێب/) - بەشی کتێب - [گۆڤار](https://frajournal.com/category/گۆڤار/) - بەشی گۆڤار - [دەنگ](https://frajournal.com/category/دەنگ/) - بەشی دەنگ - [ڤیدیۆ](https://frajournal.com/category/ڤیدیۆ/) - بەشی ڤیدیۆ ## تاگەکان - [داستانی گلگامێش](https://frajournal.com/tag/داستانی-گلگامێش/) - [داستان](https://frajournal.com/tag/داستان/) - [گلگامێش](https://frajournal.com/tag/گلگامێش/) - [دۆبلاژی کوردی](https://frajournal.com/tag/دۆبلاژی-کوردی/) - [کوردی](https://frajournal.com/tag/کوردی/) - [کتێب](https://frajournal.com/tag/کتێب/)